Erica in Zuid-Afrika

Geplaatst op 17-04-21 door Gerhard Vedder

Tja, je kon er natuurlijk op wachten. Want ik had tijdens het googelen op Erica in Virginia en Erica in Australië al gezien dat er ook een Erica in Zuid-Afrika ligt. En in de column van Daniël Lohues in het DvhN van zaterdag 10 april “Sterrenlicht” staat in de onderste helft:

“Ik was een keer in Zuid-Afrika. Daar reed ik met een Zuid-Afrikaanse singer-songwriter in zijn pick-uptruck mee, dwars door een grote dorre vlakte op weg naar een festival waar we zouden spelen. Een lange rit. Het werd donker….”

En ik dacht: “Daar gaan we weer.” De aanleiding om ook maar even een verhaal over Erica in Zuid-Afrika op te dissen was er.

Ik begin met het intikken van Erica Zuid Afrika en wat er tevoorschijn komt is allerlei verwijzingen naar Erica Terpstra en haar door de omroep gesponsorde reisjes door Zuid- Afrikaanse continent met talloze vakantie gelegenheden met de goed klinkende naam “Erica Lodge”.

Maar er komt ook een webadres in beeld dat met mij gelijk begint over het weer in Erica – Zuid Afrika. Vandaag (13 april 2021) wordt het er 29 °C.  Verder geeft de site aan dat de beste reistijd voor Erica in Zuid-Afrika is van januari t/m mei en augustus t/m december, waarin je een aangename of warme temperatuur hebt en amper tot middelmatige neerslag.

De hoogste gemiddelde temperatuur in Erica is 31°C in januari en de laagste is 16°C in juni. Het weer en klimaat van Erica is geschikt voor een zonvakantie.

En om het helemaal gemakkelijk te maken geeft Tante Google ook maar gelijk de coördinaten van Erica en een paar vakantietips en de beste reistijd erbij.

We besluiten via Google Maps neer te dalen en de omgeving te verkennen.

Terwijl we dalen krijgen we nog een paar kenmerken over het weer ter plaatse.

Het gemiddelde klimaatcijfer voor Erica is een 8,6. Dit is gebaseerd op verschillende factoren, zoals de gemiddelde temperaturen, kans op neerslag en weer ervaringen van anderen. Erica in Zuid-Afrika heeft een steppeklimaat. Het gemiddelde klimaat van Erica, de maandtemperatuur of wanneer de meeste regen of sneeuw valt kun je op de website snel vinden. Zo ben je goed voorbereid voor je volgende reis of vakantie. Hun gemiddelde klimaatgegevens per maand zijn gebaseerd op data van de afgelopen 30 jaar. En daar valt eigenlijk niets tegen in te brengen.

Maar ik begin mij wel af te vragen of het hier om een door een robot gegenereerd nep informatie betreft. Want als ik net als bij de andere Erica’s via Google Maps op de opgegeven coördinaten inzoom dan kom ik terecht bij enkele uit verzinkte golfplaten opgetrokken schuurtjes op een paar honderd meter van de doorgaande weg met de met de naam “R706 Jagersfontein Road”. Ik kom er achter dat we zijn aangekomen in een streek met de naam “Bloemfontein Rural”.

Bloemfontein Rural

Mijn “landingsplaats” ligt zo’n 10 kilometer buiten Bloemfontein en de streek heet dus officieel “Bloemfontein Rural”, waarbij de toevoeging Rural liefdevol vertaald kan worden met “landelijke en veelal dunbevolkt”. Bloemfontein zelf ligt dus zo’n 10 km naar rechts in het kaartje en telt zo’n 250.000 inwoners. De gemeente Emmen doet moeite om boven de 100.000 inwoners te blijven terwijl Bloemfontein nog ieder jaar groeit.

Bloemfontein ligt in de gemeente Mangaung en is de hoofdstad van de provincie Vrijstaat en is een van de 3 officiële hoofdsteden van Zuid-Afrika. Kaapstad en Johannesburg zijn de andere hoofdsteden.

Volgens de oudste bronnen over de stad is de naam afgeleid van een bron (fontein) die bij het erf van een boer met de Nederlandse (bij)naam Jan Bloem ontsprong. Er woonden al zogenaamde Voortrekkers in het gebied, toen de Britse majoor Henry Douglas warden in 1846 de stad officieel stichtte. De Britten legden de naam Bloemfontein uit als een verwijzing naar de bloemenrijkdom die men op deze plaats aantrof, in het verder vrij kale en woestijnachtige landschap.

Nog steeds is de bijnaam van Bloemfontein “Rosestad”, omdat er in de buurt in de lente een bloempracht ontstaat van rozen. In deze betekenis is de naam overigens een duidelijke erfenis van het Nederlands, want het Afrikaanse woord voor bloem is blom en de Afrikaanse naam zou derhalve Blomfontein zijn. Het Afrikaans werd echter pas in 1925 een officiële taal in Zuid-Afrika. Daardoor hebben heel wat plaatsen zoals Bloemfontein, Vereeniging, Zeerust, Stellenbosch en Welkom, maar ook hele gebieden, een Nederlandse naam.

In het Zuid-Sotho (de plaatselijke  Zuid Afrikaanse taal) heet de stad ook Mangaung, wat “thuishaven van jachtluipaarden” betekent. Dit is tevens de naam van de grotere agglomeratiegemeente waartoe Bloemfontein behoort.

Dan is er nog de aanduiding “R706, Farm Eureka, Zandvoordt, Jagersfontein Road, Bloemfontein, 9301, Zuid-Afrika” voor onze “landingsplaats. De naam duidt op een boerderij of ranch met de naam “Eureka” en heeft dus ook duidelijk, net als zoveel in Zuid Afrika, Nederlandse roots.  Maar van de boerderij of “ranch” is geen spoor meer te herkennen en geldt dus slechts als “postadres” en de plek staat dus bij de postbode bekend als: “R706, Farm Eureka, Zandvoordt, Jagersfontein Road, Bloemfontein, 9301, Zuid-Afrika”.

Overigens is het, denk ik, interessant om te vermelden dat zo gauw de R706 (R van Regionaal) bij een wijk in aanbouw de bebouwde kom van Bloemfontein binnen komt, hij al snel kruist met de “Jan Pierewiet Road”. Voor wat het waard is, Jan Pierewiet is bij ons de naam van een liedbundel van Nederlands talige liedjes die werd samengesteld door ene Boy Wolsey en werd uitgegeven in samenwerking met de Nederlandse Jeugdherbergcentrale (NJHC) en de Nederlandse Trekkersbond (NTB). Vanaf 1933 tot en met 1972 is de bundel maar liefst 19 maal herdrukt. En de iets rijperen onder ons zullen zich mogelijk herinneren dat ze, zittend bij het kampvuur en in de jeugdherberg, er uit volle borst uit moesten meezingen. En als we het allemaal uit ons geheugen verdrongen hebben dan toch even de tijd nemen om te luisteren en kijken naar het volgende YouTube filmpje:  https://www.youtube.com/watch?v=BAUqgyO28JE

Toch nog even door gegoogled en dan kom ik, een eindje verder op, terecht bij een gebouwtje midden op die dorre vlakte. Een gebouwtje dat zich zelf met behulp van een opschrift “Bar” noemt. De bar, die alles weg heft van een “Stille Knip” heet Markarati Bar en ligt zo’n 100 meter van de weg en ziet er alles behalve uitnodigend uit. Getuige het plaatje van het interieur.

Je zou, met enige goede wil, het spul ook kunnen duiden als “het Honk” of de “Zuipkeet” van de boerenjeugd uit de streek. Een streek waar verder niets voor hen is.

Maar ook hier geldt: “Geef alles en iedereen een 2e kans”. Want ik zoek verder en vind een berichtje dat ene “Dik Mad Dog” op “Tripadvisor” achterliet toen hij deze plek in april 2017 bezocht.

Een heerlijke oase maar niet goed aangegeven. 

Ik octrooistelsel vluchtig in google earth zet vervolgens uit Restpluk sterven en gingen in de richting van de tuinen geloven zij toeristen bewegwijzerd. Mis!
Vonden we eindelijk deze plek na rijden rond voor meer dan twee uur. Gebruik een kaart of een satnav omdat plaatsnaamborden zijn niet overdreven zichtbaar. Echter, zodra we aankwamen, wat een plezier, ticket prijzen redelijk en echt de moeite waard een hele dag bezoeken. Breng snacks etc. want er zijn talloze prachtige plekjes te outspan en geniet van deze prachtige tuinen.
Ik hield de Britse dam gebouwd om water de paarden tijdens de Anglo – boerenoorlog. Het is nu een centrum voor wilde dieren en biedt een prachtige rustige plek met mooie wandelingen rond en over. Het is een voorbeeld dat goede dingen in de huidige kunnen verschrikkelijk oorsprong in het verleden.”

Dik Mad Dog is, volgens mij, duidelijk het slachtoffer geworden van “Google Translate”. Het is volgens mij zelfs nog geen Zuid Afrikaans wat er dit keer uit de vertaalmachine komt. Overigens, als Dik Mad Dog het niet laat vertalen dan lijkt het ook op geheimtaal. Want ik kijk ook nog even naar de correspondentie die Dikkie een paar dagen later, in zijn beste Engels, met zijn ouders heeft: “Mum, Dad, Iz and self had our annual Fish n Chips from the Smugglers a few weeks ago and were very disappointed. The chips were overcooked and the fish portion was half what it was in the past. Hero to nearly Zero. We usually visit twice on our fortnight in the Lizard but not this time.”

Afijn, als we verder inzomen dan komen ik er achter dat onze landing coördinaten een “optrekje” is dat onderdeel is van de firma Test-It LAB met meerde vestigingen uit Bloemfontein.

Het komt misschien van het jaargetijde maar de omgeving is dor, stoffig  en niet bepaald uitnodigend.

Langs de straat beweegt zich te voet een gezin voort. Ze zijn onderweg naar Bloemfontein. Nog zo’n 10 km te gaan.

Even later zien we dat een tankwagen richting het uit golfplaten opgetrokken gebouwtje van Test-It Lab rijdt.

Tijd om uit te zoeken wat Test-It LAB eigenlijk voor een club daar op die dorre vlakte is.

Test-It LAB is in Zuid-Afrika ongeveer het zelfde als bij ons het Nationale Waterleiding Bedrijf.

Omdat Zuid-Afrika niet een wijdvertakt drinkwater leidingnetwerk heeft houdt het Test-It LAB in het hele land ook de kwaliteit van het drinkwater van de zelf geslagen waterbronnen en putten in de gaten.

Buiten de steden is er in Zuid-Afrika namelijk nog geen waterleiding en heeft bijna ieder huis een “borehole” oftewel waterbron. Als je op het platteland van Zuid-Afrika een huis koopt dan is dat ook een van de dingen waar je op moet letten.

Zo staat bij de aanbeveling van  de makelaar bij het huis in het plaatje hier boven dan ook: “Prachtige 25 hectare grote boerderij. Met een prachtig en waardevast huis. Het huis biedt 4 slaapkamers, 2 badkamers, woonkamer, open keuken en eetkamer. 2 Inpandige  carports met traliedeuren. Apart huis voor de huisbediende(n) met 2 slaapkamers en badkamer. Apart schuurtje dat ook als droogruimte voor de was gebruikt kan worden. Waranda met ingebouwde braai (soort BBQ schaal). Zonnepanelen en zonneboiler. Prachtige tuin en dan komt het… geen “gemeentelijk water” maar wel 2 Boreholes met prima kwaliteit water.

En dat alles voor de vraagprijs van 2.645.000,00 Zuid Afrikaanse Rand (÷17,2 = € 154.000,-) Voor onze begrippen voor zo’n optrekje met 25 bunder grond er bij op 10 km van hartje Bloemfontein toch een schappelijke prijs.

Overigens moesten wij het hier op ons Erica ook heel lang met “Erica lekker water” uit de put doen. Want pas toen na de oorlog de NAM in Schoonebeek begon met haar oliebooractiviteiten en bij de overheid stromend water bedong, toen kreeg Erica, na veel aandringen pas in 1951 ook een aftakking van de waterleiding die toen al van Emmen naar Schoonebeek was aangelegd. De rijperen onder ons kunnen zich dat vast nog wel herinneren dat  “Maandag – Wasdag” was en we alles in huis  waar maar water in kon zondagsavonds al vol lieten lopen omdat er ’s maandags onvoldoende druk op de waterleiding stond.

Hoe zit dat met die waterbronnen of “boreholes”.
Ik leg het graag uit met behulp van een ooggetuigen verslag:

“Met twee grote vrachtwagens kwamen ze de onverharde weg op naar onze bouwplaats. Drilling Africa is de naam van het bedrijf. Onderzoek had uitgewezen dat er een onderwater rivier was onder het project. Toch exact hoe diep was niet duidelijk. Men schatte tussen de 100 – 120 meter. Tja, honderd meter boren daar is een lange boor voor nodig. Luchtcompressie samen met de stalen boor blaast en boort door gesteente en gaat overal doorheen. Af en toe gaat de boor door klein water stroompje en dan spuit er even wat uit. Gelijk blijdschap natuurlijk, maar zo een stroompje is klein. De boormannen weten dat en lachen wanneer de toeschouwers staan te juichen. Op de diepte van 105 meter komt het eerste water omhoog. Toch de druk blijkt niet genoeg te zijn, dus besluit men 15 meter dieper te gaan. Ik vroeg mij af hoe diep men kan boren en krijg direct antwoord op mijn vraag. Honderd zestig meter.

Mijn volgende vraag was of er een pijp van 120 meter naar beneden zou gaan. Dat blijkt dus niet. Er is maar 16 meter stalen pijp nodig. Na 16 meter is de grond zo hard dat het geen probleem is. Daaronder is geen zand geconstateerd. Zand zou mee omhoog spoelen namelijk.

Het volgende is het motortje wat op elektriciteit draait. Deze wordt aangebracht op 110 meter diepte. En is verbonden met een elektriciteit draad die door hetzelfde geboorde gat gaat, waar het water door omhoog komt. Het motortje zorgt er voor dat het water omhoog wordt gepompt.

De stalen pijp blijkt 25 cm rond te zijn en na 16 meter wordt het boorgat 16,5 cm.

Het komt er dus op neer dat het motortje heel klein is, maar lang. Dat de elektriciteitskabel door het water gaat vond ik ook vreemd. Ik moet dan gelijk denken aan kortsluiting. Toch de kabel is daar goed tegen bestand.

Na ruim een dag boren was de klus geklaard. Er is water. Nu hoeft men binnen alleen maar de knop om te draaien en het motortje start. In een uur tijd is er dan 5100 liter water naar boven gepompt. De watertanks worden weer gevuld en wij hebben nu water. Nu alleen nog even de mensen van Test-It LAB er naar laten kijken en hopen dat zij de kwaliteit van dit heerlijke koele water ook goedkeuren.”

En daar zijn ze weer, de mensen van Test It LAB

Op hun website zeggen ze: “Borehole water mag er dan helder en schoon uit zien, maar er kunnen weldegelijk allerlei soorten verontreinigingen in zitten. Verontreinigen zoals bacteriën, zout en zuur, metalen, verkleuringen en rare luchtjes.

Een watertest kan schadelijke stoffen aan het licht brengen die onzichtbaar, reukloos of zonder smaak zijn. Sommige verontreinigingen kunnen onmiddellijk ziektes veroorzaken terwijl andere verontreinigingen pas na verloop van tijd gezondheidsproblemen zullen veroorzaken.

Dus, aarzel daarom niet en bescherm jou en je familie door je water direct en vervolgens regelmatig door Test It LAB te laten onderzoeken. De mensen van Test It LAB geven ook graag advies als het gaat om filters en waterverzachter als er te veel kalk in het water zit.

Kortom zij hebben de beschikking over de modernste laboratorium apparatuur en staan altijd net als deze 3 vrolijke en vakkundige meiden voor u klaar.

Er zijn meer dan 30.000 boerderijen in de provincie Vrijstaat en minstens net zoveel Boreholes. De economie bestaat dan ook voor twee derde uit landbouw en een derde uit veeteelt. De belangrijkste exportproducten van Vrijstaat zijn soja, aardappelen, zonnebloemen, kersen en asperges. Let er maar eens op als je in de supermarkt weer op de Groente en Fruit afdeling bent.
Voor de arme bevolking is de mijnindustrie een belangrijke manier om inkomsten te genereren. De goudontginning in Vrijstaat begon aan het einde van de 19e eeuw, toen er geboord werd naar water. Goud en diamanten worden nog steeds gevonden, met name in het noorden van de provincie.

Maar voordat we het vergeten.

Waar gaan de kinderen uit Bloemfontein Rural naar school?

Allereerst wonen er niet zoveel gezinnen en dus kinderen in de eindeloze vlaktes rond Bloemfontein. De blanke kinderen hebben meestal ook de rijkere ouders en zij sturen hun kinderen naar de kostschool. De gekleurde kinderen wonen steeds meer in de Townships (krottenwijken) aan de rand van Bloemfontein en gaan vrijwel allemaal naar de Fauna Primary School. Deze basisschool staat  die aan de rand van Bloemfontein, aan de kant waar Bloemfontein Rural ligt.

De kinderen die nog in Rural wonen worden met de schoolbus gehaald en gebracht en in tegenstelling tot de schoolbus in Erica – Virginia, die niet reed als er overstromingen waren, rijdt de bus in de omgeving van Bloemfontein altijd.

De bussen zijn van de firma InterState die in de provincie Vrijstaat alle busvervoer verzorgd.

Vrijstaat ligt, zoals we op een overzichtskaart direct kunnen zien, eigenlijk midden in Zuid-Afrika en is de provincie van eindeloze velden met zonnebloemen, mais en ook schapen die op de dorre vlaktes hun kostje opscharrelen.

Deze vlaktes worden doorkruist door een enkele regionale weg, zoals de R706, die de grotere steden met elkaar verbindt. Verder zijn er heel veel kleine onverharde landweggetjes waarover de boeren met hun tractors rijden en InterState met haar bussen. De weggetjes voeren naar de boerderijen en kleine dorpjes  met nog steeds vaak een Nederlands Gereformeerde kerk.

De InterState bussen onderhouden niet alleen het openbare en schoolvervoer maar organiseren ook zogenaamde ‘Bus Safety Roadshows”. Zij bezoeken dan de scholen om daar dan verkeerslessen te geven. En dat gaat verder als alleen maar veilig in en uit de bus stappen. Uiteraard krijgen de kinderen na afloop allemaal een verkeersdiploma.

Nelson Mandela zei ooit over de provincie Vrijstaat: “Als ik hier ben, dan voel ik dat niets mij kan stoppen. Mijn gedachten kunnen zover dwalen als de horizon reikt”. En die horizon ligt vaak op kilometers afstand. De bewoners zijn er over het algemeen zeer gastvrij. Denk nog even aan de Markarati Bar en wat onze vriend Dikkie Mad Dog er over schreef.

En voordat ik het vergeet. Net als de schoolgaande jeugd van Erica in Australië, hebben ook de scholieren van de Fauna school hun eigen hoofddeksel. Geen pet tegen de zon maar een warme muts tegen de kou.

Goed, ik hoop dat ook dit verhaal over nog een Erica op onze planeet de moeite waard is en ook weer de kwaliteiten van ons eigen Erica best wel in orde zijn. “Erica, het is er goed toeven”.

2 reacties op “Erica in Zuid-Afrika”

  1. Thea schreef:

    Wat leuk om te lezen!

  2. Hans Ladrak schreef:

    Jouw aandacht voor de waterkeuring komt natuurlijk voort uit “Erica lekker water”!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *


4 + = twaalf

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.