“Achter op Erica”

Geplaatst op 01-02-17 door Gerhard Vedder

Drentse Meren

Van “Achter op Erica” via “Parkdomein Drentse Meren” naar Parc Sandur.

We citeren het Nieuwsblad van het Noorden d.d.: zaterdag 23 april 1994 als we schrijven: “Parkdomein Drentse Meren moest het meest exclusieve vakantiepark van Nederland worden”. Een verhaal over een meester oplichter die met zijn Emmense avontuur de gemoederen behoorlijk bezig hield en nog steeds zo af en toe op verjaardagspartijtjes van zich laat spreken.

Om te voorkomen dat we het in deze rubriek alleen maar hebben over de gebeurtenissen op Erica van 100 jaar en langer geleden deze keer een ook waar gebeurd verhaal dat zich dus zo’n 23 jaar op “Achter op Erica” afspeelde.

Voorgeschiedenis

Reeds vanaf 1969 was de gemeente Emmen actief om in zuidoost-Drenthe een groot waterrecreatiegebied te realiseren. Achtergrond van deze betrokkenheid is onder meer de regionale centrumfunctie die Emmen in zuidoost-Drenthe vervulde. Deze ambitie leidde in 1973 tot de presentatie van een plan voor een omvangrijk waterrecreatieproject, ten noordoosten van Emmen in de omgeving van Weerdinger-Erfscheidenveen. Het plan paste goed binnen een aantal regionale en provinciale plannen. Uiteindelijk kwam het plan in augustus 1979 terecht in het “Basisrecreatieplan Zuidoost Drenthe” met een oppervlakte van circa 400 ha, waarvan circa 250 ha wateroppervlak met als voorkeurslocatie “ten zuiden van Emmen”. Dit resulteerde in december 1979 in een positieve uitspraak van gemeenteraad en College van B & W van Emmen, om het recreatieproject zeilmeer, en wel met hoge prioriteit, te realiseren op de “locatie Veenschapswijk, zuidelijk van Emmen”.  Een locatie die bij velen van ons bekend is als de plek “rondom de boerderij van de Familie Lohues”, de opa en oma van Daniël Lohues.Grote Rietplas

En vanaf nu en spreken we over de Grote Rietplas, een kunstmatig aangelegd recreatiemeer zoals in deze Grontmij plannen en voorstellen al in geschetste vorm opgenomen.

Een ambitieus plan

Dit soort grote en ambitieuze projecten trekken natuurlijk  bijna automatisch ook mensen aan die daar een slaatje uit willen slaan. En het duurde dus niet lang of  de Blaricummer Rob Jacob met het op een Zwitserse spaarrekening geparkeerde familiekapitaal meldde zich  “Achter op Erica”  om hier een zeer exclusief vakantiepark te realiseren. Maar hij ging er voor die tijd met het geld van de gemeente Emmen, bouwbedrijven en de ING Bank vandoor naar het buitenland en vluchtte naar India.

Hij werd later in 2005 door het Gerechtshof Leeuwarden bij verstek veroordeeld tot het betalen van een miljoen euro aan de Nederlandse staat.

Het avontuur van en met Rob Jacob

In februari van 1994, nu alweer 23 jaar geleden, spatte Jacob’s droom uiteen, want toen verbrak de gemeente Emmen – bij monde van onze toenmalige burgervader Tom Lensen – het contract met hem, omdat de toegezegde investering niet op tafel kwam.

Rob JacobInmiddels waren de Rijksrecherche en het Openbaar Ministerie in Assen en Amsterdam begonnen met de affaire te onderzoeken. Een SNS-bankdirecteur in Laren was al, vanwege valsheid in geschrifte op staande voet ontslagen en bleek een fiscalist van het kantoor Moret Ernst en Young een verre van vlekkeloze rol te hebben gespeeld.

De schuld is opgelopen tot een slordige 8 miljoen gulden (3,6 miljoen Euro) terwijl een aantal bedrijven al druk bezig zijn met het creëren van een heuvelachtig terrein waar in de herfst van 1993 nog de gewassen van de veenkoloniale akkers geoogst werden. Maar er was nog geen enkele rekening betaald terwijl op 7 januari 1994 nog geschreven werd:

In het gebied de Grote Rietplas bij Emmen zijn we begonnen met de voorbereiding van de bouw van Parkdomein Drentse Meren, een prestigieus vakantiedorp dat zal bestaan uit 450 villa’s, een hotel met 60 appartementen die kunnen worden omgebouwd tot 120 hotelkamers en een rijk scala aan recreatieve voorzieningen.

De bouw van het Parkdomein Drentse Meren kan versneld beginnen nu Gedeputeerde Staten van de provincie Drenthe vorige maand het bestemmingsplan Waterrecreatiegebied Emmen-Zuid onherroepelijk heeft verklaard.

Hoe kon het zover komen?

Want iedereen had hem gecheckt: van de Binnenlandse Veiligheidsdienst tot aan de Bank of England. Het vermeende familiekapitaal, de persoon en de organisatie van de Blaricumse belegger Rob Jacob waren niet besmet. En toch heeft de man, die overal rond toetert dat hij maar liefst 160 miljoen gulden (zo’n 70 miljoen Euro) in het luxe vakantieparadijs en ouderen resort wil investeren,  een twijfelachtig verleden.

Zo had de in Nijmegen geboren Jacob zich eind jaren tachtig in Amsterdam uit als advocaat, zonder over de geldende titel “mr” en opleiding te beschikken. Robertus Leo Johannes Everistus Maria Jacob – zoals hij voluit heet – heeft op 29 maart 1985 in Den Haag gesolliciteerd op een baan bij het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en daar de nodige papieren ingevuld met titels al “meester” en “doctorandus” terwijl hij nog nergens is afgestudeerd. Ook opent hij in 1988 aan de Amsterdamse Keizersgracht een advocatenkantoor met de illustere naam: “Jacob & Jacob Barristers”.

Jacob stelt zich vervolgens overal voor met een aantal academisch titels en het duurt vervolgens niet lang of hij loopt tegen de lamp en krijgt hij post van de Officier van Justitie van Amsterdam waarbij hij op zijn vingers wordt getikt.

Vervolgens wordt het even “stil” rond Jacob, maar de grote vraag is wel hoe kan iemand na zo’n Amsterdams affaire zich ontpoppen als een vermogende belegger uit het Gooise die de gemeente Emmen toezegde 70 miljoen Euro te investeren in een luxe vakantieparadijs.

Het in totaal 90 miljoen Euro kostende “Grote Rietplas project” zou in Emmen op termijn 250 tot 300 banen opleveren.

Vertrouwen

Villa Mies BouwmanJacob weet zich met overtuiging en een vlotte babbel te omringen met talloze adviseurs die voor hem overal deuren openden en die door Jacob listig werden ingezet voor zijn Drentse Meren b.v., die het project zou realiseren. Ook Jacob’s levensstijl wekte de indruk dat niet getwijfeld hoefde te worden aan zijn privé vermogen. De Blaricummer beschikte over een privé chauffeur en werd voortdurend omgeven door bodyguards, waaronder een ex-politieman. Hij liet zich rondrijden in luxe BMW’s  en zijn meer dan riante optrekje in Blaricum behoorde ooit toe aan de tv ster Mies Bouwman. Deze omstandigheden bevestigden het diepgewortelde geloof dat het wel goed zat met Jacob’s miljoenen. In Emmen werd de Blaricummer telkens als een vorst ontvangen als hij weer eens te gast was bij de gemeente. De burgemeester, Ton Lensen, introduceerde hem zelfs bij de directie van het Noorder Dierenpark, waarbij Jacob zich geïnteresseerd toonde in de financiering van een tweede locatie van de Emmer Zoo.

We weten dat dit probleem inmiddels op een andere wijze is opgelost.

Zo’n beetje iedereen die hem uit de Rietplas-affaire kent, omschrijft hem als charmant, lief voor kinderen, sportief, intelligent en grappig. Maar ook begrippen als hardwerkend, brutaal en blufferig, maar bovenal geniaal zouden bij hem passen. “Die Rob krijgt werkelijk alles voor elkaar met zijn bravoure en grote bek,” mompelden zijn volgelingen vaak vol verbazing en ontzag.

Project Cees Slager van Drentse Meren herinnert zich een sterk staaltje van een bezoek aan een supermarkt. Bij de kassa aangekomen blijkt dat niemand een portemonnee bij zich heeft terwijl er wel voor zo’n 200 Euro boodschappen in het karretje liggen. Ieder weldenkend mens zou de spullen terug leggen of geld gaan halen. Maar niet Jacob, hij regelt stante pede een kredietje bij de grootgrutter. Hij mag later betalen terwijl de partijen elkaar niet kenden.

Nog een sterk verhaal, waar Jacob vaak over pochte. Hij moest zijn rijexamen doen op de dag dat op Tenerife een KLM en een PanAm Boeing met elkaar in botsing kwamen.

“Mijn examinator vond dat ik niet zo goed gereden had en ik zei tegen hem: “Nou meneer, mijn beide ouders zijn vandaag bij dat vliegtuigongeluk om het leven gekomen”. Toen was ik opeens geslaagd.”

Echter de  Tenerife ramp vond plaats op 27 maart 1977 en Jacob was op die dag nog niet eens 18 jaar oud.

In 1992 wordt Jacob door regiodirecteur Gerritsen van de SNS Bank als een zeer vermogende en dus zeer belangrijke cliënt bij de Larense SNS Bank geïntroduceerd. Om die belangrijke klant niet te verliezen, zo gaat het verhaal, wordt een bankverklaring opgesteld. Op 6 januari 1993 wordt op SNS briefpapier een briefje getikt waaruit blijkt dat Jacob goed is voor 52 miljoen gulden (23,5 miljoen Euro). Diezelfde dag typt notaris Jan Posch van het gezaghebbend notariskantoor Loeff Claeys Verbeke in Amsterdam het briefje nog eens over en vanaf nu en met dit briefje loopt het verhaal als een trein.

Een gouden set blijkt achteraf. Want mocht iemand nog twijfelen aan Jacob’s fantastische, bijna te mooi om waar te zijn verhalen. Dit briefje opende allerlei deuren en vanaf nu paste Jacob zijn levensstijl aan zoals hiervoor reeds beschreven. Naast de persoonlijke lijfwachten beschikte hij nu in zijn kapitale villa ook over een persoonlijke kok en raakte geobsedeerd door de maffia en James Bond. Zijn lijfwachten noemde hij Tony en Luca, alsof ze zo uit een Italiaanse maffia film gestapt waren en zijn advocaat sprak hij aan met “conciliaire”, vrij naar het maffia epos “The Godfather”.godfather

Ook waagde niemand het om Jacob’s moeder, door hem “Rose” (naar de moeder van de Kennedy familie) genoemd eens te vragen hoe het nu zat met dat familiekapitaal, als ze op een party in Blaricum eens te gast was en dan in de keuken in een pan soep roerde. Ze leek op een doorsnee omaatje. Een enkeling vond het wel wat vreemd dat Rob’s zus, die in Nijmegen van een bijstandsuitkering moest rondkomen, niet deelde in de weelde van het familievermogen.

Zonder blikken of blozen vertelde Jacob over de Olympische Spelen van Barcelona, waarvan hij een niet onbelangrijk deel van de financiering voor zijn rekening had genomen. Samaranch, de grote olympische baas had hem daarvoor in een brief persoonlijk voor bedankt. Overigens heeft nooit iemand deze brief gezien.

En ook als Jacob toezegt wel miljoenen in de Emmer Floriade (Emmen heeft in 1994 plannen om de Floriade naar Emmen te halen) is er niemand die zich achter de oren krabt en zich afvraagt: “Kan dit eigenlijk allemaal wel.”

Achteraf praten

Achteraf praten is altijd gemakkelijk. Toch is het vreemd dat iedereen zo lang in de verhalen van Jacob bleef geloven, want de tweede man in dit avontuur is, na Rob Jacob als hoofdrolspeler, ene Aalt De Groot.

Deze De Groot had als vennoot van het accountantskantoor Moret (tegenwoordig Ernst & Young), zo vonden velen, als één van de eersten iets moeten ontdekken. Via hem liep de complete boekhouding van Jacob’s bv’s.

Trouwens De Groot deed al zaken met hem voordat hij zich in Emmen had opgeworpen als vermogend financier van het Rietplas-project. Zo wist De Groot van de paniek bij de Bredase ING Bank, waar Jacob indertijd miljoenen rood stond en toch nog 5 miljoen had geleend die hij binnen 48 uur zou terug betalen. Dat gebeurde natuurlijk niet. En zo gebeurden er meer vreemde dingen met medeweten of door toedoen van De Groot.

Het is nog maar de vraag of de toenmalig burgermeester Lensen iets te verwijten valt. Toch is er in de oneindige blijheid over de grote financier van het prestigieuze project niet al te kritisch gekeken. En af en toe zijn er fouten gemaakt. Noch de gemeente Emmen noch de aannemers zijn contractueel in zee gegaan met de persoon Jacob en dus zijn familiekapitaal.

Dat lijkt raar omdat de Blaricummer toch zijn familiekapitaal in het project zou investeren.

Met de rel rond de nog steeds niet aangekocht grond van boer Siebring aan de Ericasestraat in januari 1994 speelde de gemeente Jacob in de kaart.

De gemeente bleek in strijd, met wat ook publiekelijk was beweerd, nog niet alle gronden voor het Rietplas-project in bezit te hebben. De Blaricummer voelde zich hierdoor bedonderd. Uiteindelijk werd Siebring uitgekocht en hij kreeg 1 miljoen gulden (bijna een 0,5 miljoen Euro) bovenop de getaxeerde waarde voor de landbouwgrond. Deze uitkoopsom zou via een “abc constructie” betaald worden door Jacob en Rietplas Bouw. In ruil daarvoor beloofde de burgemeester alvast toeristenbelasting aan Jacob te betalen. Vreemd, want op dat moment bestond in Emmen nog geen toeristenbelasting.

Illustratief is de anekdote die onder Amsterdamse advocaten de ronde deed. Nadat Jacob in 1989 door de door de orde van advocaten in de wacht is gezet omdat hij valselijk schermde met academische titels. “Trekkebenend als iemand die een hersenbloeding heeft gehad bewoog hij zich door het Gooi” herinnert een advocaat zich. Ook zou hij zo af en toe een hartaanval simuleren als iemand hem in het nauw dreef.

Jacob leefde, totdat hij door de mand viel, twee jaar lang als een vorst in een door hem zelf geschapen droomwereld. Zijn Britse partners beweerden zelfs dat dat hij in Emmen bijna geslaagd was het Grote Rietplas-project van de grond te tillen. Andere grote financiers bleken, naar verluid, grote belangstelling voor het project te hebben. Maar eigenzinnig optreden van Jacob verstoorde serieuze kansen om externe kapitaalkrachtige fondsen voor “zijn” op veel luxe gebaseerde recreatieproject aan te boren.

De aannemers gingen in 1994 voor 1,5 miljoen het schip in en ook de gemeente Emmen verloor enkele tonnen door Jacob’s handelwijze. Bovendien zou hij privé 1,2 miljoen gulden hebben onttrokken aan zijn failliet verklaarde exploitatiemaatschappij Drentse Meren BV.

In een eerder stadium wond de toen nog in Monaco wonende zakenman aannemers, bankdirecteuren en burgemeesters moeiteloos om de vinger. In 1997 werd Jacob al aangehouden, maar Justitie is er nooit in geslaagd hem voor het hekje te krijgen.

Meteen na zijn aanhouding door Justitie in 1997 mocht Jacob op grond van een dubieuze doktersverklaring weer gaan. Vervolgens liet hij 25 buitenlandse getuigen oproepen en werkten de bij de zaak betrokken buitenlandse banken niet mee aan het onderzoek.

Toen Jacob, na veel uitstel, uiteindelijk moest voorkomen, nam hij vlak voor de zitting de benen, naar verluid naar India.

Verder zou Jacobs in zijn acties om aan justitie te ontkomen verklaard hebben dat hij een WAO en Invaliditeitsuitkering ontving en dat hij aan een tot de dood lijdende ziekte zou lijden.

Zo correspondeerde hij met de fiscus: “Sedert 1990 ben ik 100% arbeidsongeschikt verklaard en dientengevolge verhuisd….

Voor Emmen was, na het winnen van een civiele procedure tegen Jacob, de kous af.

Bovendien kwam bouwonderneming Kondor Wessels uit Rijssen, een jaar na het debacle rond Jacob en de Grote Rietplas, alsnog met 175 miljoen gulden over de brug. Daardoor kon het in Parc Sandur omgedoopte project worden gebouwd en herinnert in Parc Sandur niets meer aan Rob Jacob.

Parc Sandur

 

Bronnen: Meerdere artikelen uit het Dagblad van het Noorden en de door Grontmij in januari 1991 in opdracht van B&W Emmen opgestelde “startnotitie waterrecreatiegebied Emmen Zuid”.

 

Geef een reactie


+ negen = 12