De Eben Haezer na 60 jaar weer terug op Erica.

Geplaatst op 29-06-17 door Gerhard Vedder

Eben Haezer 0In 1916 gaf H. ter Steeg aan de scheepswerf Smit te Foxhol opdracht tot het bouwen van een klipperaak, een stalen schip met een waterverplaatsing van 125 ton, een lengte van 24 meter en een breedte van 5 meter. Voor die tijd een “flinke boot”.

Zwaantje ter Steeg, dochter van H. ter Steeg, trouwde met Antinus (Tinus) Stoffers en zij werden de schippers op de klipperaak.  

En hoewel hun vestigingsplaats en die van hun schip, de “Eben Haezer”, Zwartsluis was lag het schip in de winter, toen de kanalen nog gewoon dicht vroren, altijd voor de wal op Erica

Ze lagen dan in de Verlengde Hoogeveense Vaart, voor de oude Nederlands Hervormde kerk, die niet geheel toevallig ook de naam “Eben Haezer” droeg.

Eben Haezer; de naam komt uit de bijbel en verwijst naar een beroemde gedenksteen die door de richter Samuël werd opgericht.

In 1 Samuël 7 wordt beschreven hoe de Israëlieten een overwinning behaalden op de Filistijnen. Vervolgens staat er in vers 12: Samuël nam een steen, stelde die op tussen Mizpa en Sen en hij noemde hem Eben Haëzer, zeggende “Tot hiertoe heeft de Heer ons geholpen”.

Een zeer toepasselijke naam voor een kerkgebouw maar ook voor een aanvankelijk zeilend vrachtschip.

Aan de andere kant van het kanaal, tegenover de kerk, had Harm Prins zijn stelmakerij en timmerwinkel, tegenwoordig Hubo.

Harm Prins trouwde op 24 oktober 1918 in Meppel met Annie (Annegien) Stoffers, de dochter van het schippersechtpaar. Harm en Annie kregen 2 zonen, Luuk en Tinus. Met name Luuk leek het wel wat om met de “Eben Haezer” mee te varen over de woelige baren. Tinus heeft het slechts een keer geprobeerd maar stapte met zijn koffertje al weer bij de Ericase sluis van boord. Luuk ging zo’n 4 keer mee om over het IJsselmeer met turf naar onder andere Leiden en Gouda te varen. Want dat was wat de Eben Haezer vervoerde, turf uit de venen van Zuidoost Drenthe voor de kachels en ovens in het westen van ons land.

Maar zoals gezegd ’s winters vroren de kanalen dicht en was er geen lading voor de “Eben Haezer”, dus konden opa en oma Stoffers mooi dicht bij hun dochter op Erica op de dooi en het voorjaar wachten.

Anno 2017 is het 101 jaar geleden dat de “Eben Haezer” in Foxhol te water werd gelaten. Maar is het ook zo’n 60 jaar geleden dat de “Eben Haezer” voor het laatst op Erica overwinterde.

Daarna lagen ze nog een paar jaar in Meppel, maar het vrachtvervoer over de weg nam toe en de turftransporten naar het westen ook.

Antinus Stoffers en zijn vrouw Zwaantje doen het schip van de hand en we zien dat het in 1963 weer in de scheepsarchieven opduikt met een nieuwe naam – Bega – en met de persoon van B. Bakker ook een nieuwe eigenaar heeft.

In 1973 heet het schip nog steeds “Bega” maar is de eigenaar niet meer bekend. Daarna vermelden de archieven dat het schip in 1985 weer “Eben Haezer” heet en nu als woonschip een onopvallend bestaan leidt.

Dat wordt anders als Lotte en Koos Kok, twee jonge enthousiaste mensen, de “Eben Haezer” in hun bezit krijgen. Zij zoeken contact met de Historische Kring Erica omdat ze weten van de banden die de eerste eigenaren, Antinus en Zwaantje Stoffers, banden met Erica hadden.

Zij hebben al heel veel uitgezocht en zo weten we dat het schip als woonschip al meerdere eigenaren heeft gehad. Zo zou het schip ook al een tijdje de naam “Onrust” gehad hebben. Eigenaren waren achtereenvolgens; de Familie Pieterse, Familie Schat en Familie Elsinga.

Tijdens een van deze eigendomswisseling werd op enig moment ook de oorspronkelijke naam “Eben Haezer” weer in ere hersteld.

Lotte en Koos zijn nu dus de trotse eigenaren en wij zochten hen op in de Veilinghaven van Utrecht, tegenwoordig de ligplaats van de “Eben Haezer”.

Er was niet veel overredingskracht voor nodig om Lotte en Koos en van te overtuigen dat  de inmiddels fraai en natuurgetrouw gerestaureerde “Eben Haezer” toch nog maar weer eens een keertje naar haar vertrouwde omgeving en de wateren rond Erica moest komen.

Op 15 en 16 juli is het dan zo ver. Dan zal de “Eben Haezer” afgemeerd zijn op haar oude vertrouwde overwinteringsplek op Erica.

Tijdens deze twee dagen zal dit prachtig voorbeeld van varend erfgoed voor eenieder te bewonderen zijn in de Verlengde Hoogeveense Vaart bij de Hubo.

De Eben Haezer in de Kalffsluis

Op deze foto zien we hoe, omstreeks 1930, de “Eben Haezer” door de Kalffsluis gaat. Voordat in 1953 de Ericasluis in gebruik werd genomen had Erica 2 sluizen die samen het hoogteverschil voor en achter de huidige Ericasluis overbrugden. Deze sluizen, de Kalffsluis en de Heemskerksluis, waren genoemd naar de heren Heemskerk en Kalff.  Beide heren waren, als Amsterdamse notabelen met hun bemoeienis en investeringen, rechtstreeks betrokken bij de ontsluiting en ontginning van het veen rond Erica.  

4 reacties op “De Eben Haezer na 60 jaar weer terug op Erica.”

  1. Zwanet Kroese-de Graaf zegt:

    Ontzettend leuk zeg ,getipt door mijn neef Luuk komen wij dan ook zeker naar Erica om de Eben Haezer van mijn opa en oma waar ik ook op meegevaren heb weer te zien.

  2. Hillard van der Steeg zegt:

    Mooi verhaal, maar huwelijksdatum 24 oktober 1918 kan niet juist zijn. Annie is op 10 januari 2007 op 85 jarige leeftijd overleden. Harm Prins is op 10 september 2005 overleden. In 1918 zijn beiden nog niet geboren. Zwaantje ter Steeg (zuster van mijn oma Hilligje ter Steeg) en Tinus Stoffers ken ik uit Meppel waar zij met hun schip wel eens voor ons huis lagen (Westeinde) in de vijftiger jaren.

    • Hallo Hillard,

      Je hebt, samen met al die anderen die dit ook op viel, helemaal gelijk. Maar ook jij bedankt voor je reactie.
      Mocht je de Eben Haezer ooit nog eens willen opzoeken? Hun vaste ligplaats is de Veilinghaven van Utrecht (Achter het Jaarbeurs complex). Lotte en Koos zullen jou/jullie met trots nu hun Eben Haezer laten zien.

      Groet, Gerhard Vedder

Laat een reactie achter bij Hillard van der Steeg


4 + = dertien